Bepaal je exacte verantwoordelijkheden voor de PPWR in 3 stappen (per verpakking)

Column - 'Het zat er al in ' - Waarom kwaliteit de basis van duurzaamheid is. Elke maand beantwoordt Annie Alting een praktische duurzaamheidsvraag uit de levensmiddelenindustrie én laat ze zien hoe je duurzaamheid slimmer organiseert vanuit bestaande kwaliteitssystemen.  

Veel organisaties starten met het verzamelen van documentatie. Ze vragen leveranciers om verklaringen, controleren specificaties en maken lijsten met ontbrekende informatie. Maar zolang je niet weet welke rol je vervult, kan je niet bepalen wat het eindpunt is. 

Daarom stel ik meestal eerst een andere vraag: "Is er een overzicht welke rol(len) jouw organisatie heeft binnen de verpakkingsstromen?"

Daar begint de PPWR namelijk. 

Dezelfde woorden, andere juridische betekenissen

Je hoeft geen nieuw proces op te tuigen voor de PPWR. Je kent je producten, leveranciers en verpakkingen al. Wat verandert, is de manier waarop je ernaar kijkt. 

Binnen de levensmiddelenindustrie gebruiken we dagelijks begrippen als producent, fabrikant, leverancier en importeur. De PPWR gebruikt dezelfde woorden, maar geeft daar soms een andere juridische betekenis aan. 

Neem een levensmiddelenproducent. Vanuit de dagelijkse praktijk ben je producent van levensmiddelen. Maar binnen de PPWR kun je:

• voor de verpakking van je eigen merkproducten fabrikant zijn,
• voor verpakkingen van grondstoffen van buiten de EU importeur zijn,
• en voor een andere verpakkingsstroom weer een andere rol vervullen. 

Zet daarom eerst de 'PPWR-bril' op. Kijk niet naar wat jouw organisatie doet, maar naar welke rol jouw organisatie vervult voor iedere afzonderlijke verpakking. Pas dan wordt duidelijk welke verantwoordelijkheden daarbij horen. 

De PPWR beoordeelt niet jouw organisatie, maar jouw rol per verpakking. 

Eén organisatie, meerdere rollen in de PPWR

Binnen de PPWR heeft een organisatie zelden één vaste rol. Dit komt door de verschillende verpakkingsstromen.

Neem weer het voorbeeld van de levensmiddelenproducent:

• Voor de verpakking van grondstoffen die je van buiten de Europese Unie inkoopt, kun je importeur zijn.
• Voor de verpakking van producten die je onder je eigen merk op de markt brengt, ben je vaak fabrikant.
• Produceer je daarnaast producten onder private label voor een retailer, dan kan jouw rol voor diezelfde verpakking wéér anders zijn. 
• Daarnaast kun je ook nog de rol van producent hebben. Dat is de partij die een verpakt product voor het eerst op de markt brengt in een EU lidstaat en daarmee verantwoordelijk wordt voor de verplichtingen rondom de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). 

De vraag is dus niet: "Welke PPWR-rol heeft mijn organisatie?" De juiste vraag is: "Welke rol vervullen wij per verpakkingsstroom?" 

In 3 stappen bepaal je je PPWR-verantwoordelijkheden

1. Breng je verpakkingstromen in kaart 

Inventariseer welke verpakkingen jouw organisatie op de markt brengt of gebruikt binnen de keten. Welke verpakkingen komen je organisatie binnen, vanuit waar? En welke verpakkingen gaan er uit? Begin niet bij de verpakkingsmaterialen, maar bij de volledige verpakking zoals deze op de markt wordt gebracht, dit gaat dan bijvoorbeeld over verkoopverpakkingen, groepsverpakkingen of transportverpakkingen. 

Let op: binnen de PPWR gaat het niet alleen om een kartonnen doos, een kunststof folie of een etiket afzonderlijk. De wet beoordeelt de verpakking als geheel. Een consumentenverpakking kan bijvoorbeeld bestaan uit een pot, deksel, etiket en sleeve. Pas wanneer je de complete verpakking in beeld hebt, kun je bepalen welke rol jouw organisatie vervult en welke verantwoordelijkheden daarbij horen. 

2. Bepaal jouw rol 

Bepaal per verpakking (of verpakkingsgroep) welke rol jouw organisatie volgens de PPWR vervult. Gebruik daarbij de definities uit de PPWR en niet de functietitels of benamingen die je intern gebruikt. Eén organisatie kan dus verschillende rollen vervullen. 

3. Koppel je rol aan de verantwoordelijkheid 

Koppel per verpakking de juiste verantwoordelijkheden aan de vastgestelde rol. Pas daarna bepaal je welke informatie je zelf moet opstellen, welke documentatie je binnen de keten moet opvragen en welke verplichtingen bij een andere partij liggen. De verantwoordelijkheden per rol staan goed aangegeven in de wetgeving.

3 voorbeelden - PPWR rol + verantwoordelijkheid:

Door eerst de rol vast te stellen, voorkom je dat je verantwoordelijkheden naar je toe trekt die niet bij jouw rol horen, of juist informatie mist waarvoor je wél verantwoordelijk bent.

1. Fabrikant

Ben jij de partij die verpakkingen of verpakte producten produceert óf deze onder eigen merk laat maken? Dan ben je verantwoordelijk voor de conformiteitsbeoordeling, het opstellen van de technische documentatie en de Declaration of Conformity (DoC) voor je producten.

2. Leverancier

Lever je verpakkingen of technische informatie aan een andere partij die als fabrikant optreedt, bijvoorbeeld binnen een private label-keten?

Dan ligt jouw verantwoordelijkheid in het aanleveren van volledige en juiste technische informatie, terwijl de fabrikant deze informatie gebruikt als basis voor de eigen DoC.

3. Producent

Ben je de eerste die in een EU lidstaat het product op de markt brengt. Ben je verantwoordelijk voor de registratie in de betreffende lidstaat. Dit geldt vaak voor de fabrikant- en altijd voor de importeur rol.

Bekijk ons webinar voor meer praktische voorbeelden.

Geen nieuw systeem, wel een nieuwe rol 

Heb je verpakkingen? Dan heb je een rol. De vraag is alleen welke.

Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat organisaties óf te veel verantwoordelijkheid naar zich toe trekken, óf juist afwachten omdat ze denken dat een andere partij verantwoordelijk is. In beide gevallen ontbreekt vaak hetzelfde vertrekpunt: duidelijkheid over de eigen rol binnen de PPWR. 

Door eerst je rol per verpakkingsstroom vast te stellen, voorkom je dat je onnodig informatie verzamelt of juist belangrijke verplichtingen over het hoofd ziet. De grootste stap zit daarom niet in het bestuderen van de wet, maar in het goed begrijpen van je eigen positie binnen de verpakkingsketen. 

Heb jij een praktische vraag over PPWR, kwaliteit of duurzaamheid waar je in de praktijk tegenaan loopt? Stuur hem gerust door. Misschien behandelen we jouw vraag in een volgende editie van 'Het zat er al in'.