Laatste EUDR update - tóch een jaar uitstel mét versoepelingen
De EUDR blijft in beweging. Waar de Europese Commissie in oktober nog voorstelde geen uitstel toe te passen, kozen de Raad van de Europese Unie en het Europese Parlement in december voor een andere definitieve koers: wél een jaar uitstel voor alle bedrijven, aangevuld met extra versoepelingen. Lees wat deze laatste EUDR-updates betekenen voor jouw organisatie.
Sinds oktober 2025 volgden EUDR-updates elkaar in rap tempo op, met veel verwarring tot gevolg.
Inmiddels is er eindelijk duidelijkheid.
Want na alle wetsvoorstellen en onderhandelingen, is de definitieve wetswijziging gepubliceerd op 23 december 2025.
In dit blog duiken we in de kernaanpassingen en praktische gevolgen. Zo weet jij waar je aan toe bent.
De 7 EUDR-kernaanpassingen
1. Één jaar uitstel
De ingangsdatum wordt uitgesteld met één jaar: naar 30 december 2026 voor grote- en middelgrote bedrijven; en naar 30 juni 2027 voor micro- en kleine ondernemingen**.
2. Één zorgvuldigheidsverklaring vereist per keten
Er is nog maar één zorgvuldigheidsverklaring (ZVV) vereist per keten. Alleen de upstream marktdeelnemers - de bedrijven die als eerste risicogrondstoffen of relevante producten op de EU-markt brengen - moeten nog een ZVV indienen.
*Bijvoorbeeld: Bij de invoer van cacaobonen hoeft alleen de importeur die de bonen de EU binnenbrengt een ZVV in te dienen. De chocoladeproducent die de bonen verwerkt, hoeft geen nieuwe ZVV meer aan te maken in het TRACES systeem.
3. Vereenvoudigde traceerbaarheid referentienummer
Alleen de eerste downstream marktdeelnemer of handelaar verzamelt en bewaart het ZVV referentienummer. Het referentienummer hoeft dus niet meer door de hele keten worden doorgegeven.
4. Bepaalde gedrukte producten niet meer EUDR-plichtig
Bepaalde gedrukte producten (zoals boeken, kranten en prints) worden uit de EUDR-scope gehaald vanwege hun lage ontbossingsrisico.
5. Evaluatie- en vereenvoudigingsrapport
De Commissie moet uiterlijk 30 april 2026 een evaluatie publiceren over de impact en administratieve lasten van de EUDR – met extra aandacht voor kleinere ondernemingen. Indien nodig volgt een nieuw wetgevingsvoorstel.
** Update 18/02/2026: In een gesloten deuren meeting heeft de Europese Commissie aangegeven dat zij de EUDR niet wil heropenen of fundamenteel wijzigen. Wel worden gerichte vereenvoudigingen en aanpassingen van de productlijst voorbereid.
De Belangrijkste punten van de meeting:
- Ingangsdata blijven ongewijzigd: 30 december 2026 voor middelgrote en grote ondernemingen & 30 juni 2027 voor micro- en kleine ondernemingen.
- Geen nieuw benchmarking-systeem: De huidige benchmarking-systeem lijst die landen indeelt naar ontbossingsrisico (laag – standaard – hoog) blijft gelden. Een vernieuwde lijst wordt pas gepubliceerd nadat de EUDR in werking is getreden.
- Technische updates gepland, waaronder: IT-systeem update, en richtlijnen om EUDR-verplichtingen te verduidelijken voor (1) e-commerce en herimport en (2) zorgvuldigheidsverplichtingen van downstreammarkteelnemers en handelaren.
- Kleine wijzigingen in productscope: Zeep met palmolie en instant koffie worden mogelijk toegevoegd aan Annex I. Het mogelijk verwijderen van leer uit de scope staat nog ter discussie.
Let op: Deze punten zijn vooralsnog slechts beleidsvoornemens. Pas wanneer deze punten worden opgenomen in een Delegated Act - een juridisch bindend besluit waarmee de Europese Commissie onderdelen van EU-wetgeving aanvult of wijzigt - zijn ze officieel.
6. Melding van grote IT-storingen
Bevoegde autoriteiten moeten grote storingen in TRACES direct aan de Commissie melden, zodat het systeem werkbaar en betrouwbaar blijft.
7. Vereenvoudigde eenmalige verklaring voor primaire micro- en kleine marktdeelnemers
Er komt een eenmalige vereenvoudigde verklaring voor (upstream) primaire micro- en kleine marktdeelnemers.
Je bent een primaire micro- of kleine marktdeelnemer als je:
- Onder de definitie van een micro- of klein bedrijf valt;
- Gevestigd bent in een laag-risicoland; én
- EUDR-relevante producten uit eigen productie op de markt brengt of exporteert.
**Let op: je moet aan álle criteria voldoen. Als je een micro- of kleine onderneming bent, val je dus niet automatisch onder de versoepeling.
Bij het indienen van de vereenvoudigde verklaring ontvang je een declaration identifier, die voldoende is voor traceerbaarheid.
Nieuw onderscheid: micro- en kleine ondernemingen
De oude EUDR-versie sprak over “MKB” als één groep. De nieuwe versie maakt echter duidelijk onderscheid tussen middelgrote bedrijven enerzijds en micro- en kleine ondernemingen anderzijds.
Definities onder de EUDR:
- Micro-onderneming: maximaal € 450.000 balanstotaal, € 900.000 jaaromzet, < 10 werknemers
- Kleine onderneming: maximaal € 5–7,5 mln balanstotaal, € 10–15 mln jaaromzet, < 50 werknemers
- Middelgrote onderneming: maximaal € 25 mln balanstotaal, € 50 mln jaaromzet, < 250 werknemers
Met dit onderscheid wordt duidelijk dat het extra halfjaar voorbereidingstijd alléén geldt voor micro- en kleine bedrijven. Middelgrote bedrijven vallen onder de eerste groep en moeten dus voldoen aan de EUDR vanaf 30 december 2026.
Wat betekenen deze aanpassingen in de praktijk?
De EUDR blijft van kracht, maar de invoering wordt met één jaar uitgesteld en anders ingericht.
De kern van de wet verandert niet: je mag alléén ontbossingvrije relevante producten op de markt brengen, exporteren of verhandelen.
De aanpassingen richten zich vooral op de verdeling van verantwoordelijkheden binnen de keten en op het verminderen van administratieve lasten.
De gevolgen per type bedrijf
- Upstream middelgrote tot grote marktdeelnemers
Alle oorspronkelijke EUDR-verplichtingen, denk aan de zorgvuldigheidsverklaring, blijven gelden - maar met één jaar extra voorbereidingstijd.
- Downstream grote en middelgrote marktdeelnemers en handelaren
De meeste inhoudelijke verplichtingen vervallen. Wel heb je een informatie- en documentatieplicht voor leverancier- en klantgegevens. De eerste downstreammarktdeelnemers of handelaren moeten ook het referentienummer van de initiële zorgvuldigheidsverklaring verzamelen en bewaren. Niet-MKB-downstreammartkdeelnemers en -handelaren moeten zich registreren in TRACES voor traceerbaarheid.
- Primaire micro- of kleine markdeelnemers
In plaats van een volledige zorgvuldigheidsverklaring hoef je slechts een eenmalige vereenvoudigde verklaring in te dienen. Je volgt een vereenvoudigde zorgvuldigheidsprocedure.
Hoe nu verder?
Ben je een downstreammarktdeelnemer of handelaar?
Dan zijn je EUDR-verplichtingen relatief beperkt en hoef je minder interne processen in te richten. Wél is het verstandig om nu al in je keten te toetsen of je leveranciers EUDR-conform zijn – of daar actief mee bezig zijn. Zo voorkom je dat je vlak voor de ingang moet wisselen van leverancier.
Ben je een upstream marktdeelnemer?
Dan vraagt de EUDR aanzienlijk meer inspanning. Zie het jaar uitstel als kans om je processen nu al te stroomlijnen. Bedrijven die hun zorgvuldigheidssysteem, leveranciersdata en risicoanalyse vroegtijdig op orde brengen, profiteren straks van een soepelere implementatie en minder last-minute stress.
Bronnen:
Meer weten over jouw specifieke EUDR verplichtingen?
Lees al onze EUDR gidsen in ons EUDR kenniscentrum.